Helen Sharman
Wstęp
Helen Sharman to postać, która na stałe wpisała się w historię eksploracji kosmosu jako pierwsza brytyjska astronautka. Urodzona 30 maja 1963 roku w Sheffield, wyróżnia się nie tylko swoimi osiągnięciami naukowymi, ale także jako popularyzatorka nauki. Jej misja na radzieckiej stacji kosmicznej Mir w 1991 roku była przełomowym momentem zarówno dla niej samej, jak i dla brytyjskiego programu kosmicznego. W artykule przyjrzymy się jej życiu, karierze oraz wpływowi, jaki wywarła na rozwój nauki i astronautyki w Wielkiej Brytanii.
Wczesne życie i edukacja
Helen Sharman dorastała w Grenoside, na obrzeżach Sheffield. Już od najmłodszych lat przejawiała zainteresowanie nauką, co skłoniło ją do podjęcia studiów z zakresu chemii. Ukończyła szkołę podstawową i średnią w swoim rodzinnym mieście, a następnie kontynuowała naukę na University of Sheffield, gdzie uzyskała licencjat z chemii w 1984 roku. Po ukończeniu studiów rozpoczęła pracę jako inżynier w firmie GEC w Londynie. Jej kariera zawodowa zyskała nowy wymiar, gdy zaczęła pracować jako technolog badawczy w Mars Confectionery, gdzie badała chemiczne i fizyczne właściwości czekolady. Te doświadczenia zawodowe miały później duże znaczenie dla jej kariery astronautycznej.
Projekt Juno i droga do kosmosu
W latach 80. radziecka agencja kosmiczna zapoczątkowała program sprzedaży miejsc na misjach Sojuz obywatelom innych krajów. Pomimo zainteresowania ze strony prywatnych sponsorów, brytyjski rząd nie zdecydował się na sfinansowanie wysłania swojego obywatela w kosmos. W związku z tym powstał Projekt Juno, który miał na celu wysłanie pierwszego Brytyjczyka na orbitę. Sharman trafiła na tę inicjatywę zupełnie przypadkowo – usłyszała reklamę podczas jazdy samochodem i postanowiła spróbować swoich sił.
Wymagania były dość skromne – wystarczyło obywatelstwo brytyjskie, wiek od 21 do 40 lat oraz dobre zdrowie fizyczne i umiejętność przyswajania języków obcych. Sharman zgłosiła swoją kandydaturę i po intensywnych testach psychologicznych oraz fizycznych znalazła się w gronie czterech finalistów. Ostatecznie razem z majorem Timothy Mace przeszła 18-miesięczne szkolenie w Centrum Wyszkolenia Kosmonautów im. J. Gagarina pod Moskwą.
Pomimo trudności finansowych projektu, misja doszła do skutku dzięki wsparciu rosyjskich sponsorów oraz determinacji zespołu. Sharman okazała się nie tylko ambitną kandydatką, ale również osobą zdolną do pokonywania przeciwności losu.
Lot w kosmos
18 maja 1991 roku Helen Sharman wystartowała z kosmodromu Bajkonur na pokładzie statku Sojuz TM-12. Towarzyszyli jej dwaj radzieccy kosmonauci – Anatolij Arcebarski i Siergiej Krikalow. Po dwóch dniach lotu statek z sukcesem zacumował do stacji orbitalnej Mir, gdzie kosmonauci zostali przywitani przez dotychczasową załogę.
Podczas ośmiodniowej misji Sharman prowadziła różnorodne eksperymenty naukowe, koncentrując się głównie na badaniach biologicznych oraz nad wysokotemperaturowymi nadprzewodnikami. Jej wiedza z zakresu chemii okazała się niezwykle pomocna przy realizacji tych projektów. Co więcej, Sharman miała okazję połączyć się drogą radiową z dziewięcioma brytyjskimi szkołami, co stan
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).