Wielki pożar Stryja
Wstęp
Wielki pożar Stryja, który miał miejsce 17 kwietnia 1886 roku, to jedna z najtragiczniejszych katastrof w historii tego miasta. Pożar nie tylko zniszczył niemal całkowicie Stryj, ale także wpłynął na życie jego mieszkańców, pozostawiając trwały ślad w pamięci lokalnej społeczności. Wydarzenie to miało miejsce w Galicji, w czasach, gdy region ten był częścią Austro-Węgier. Oprócz ogromnych strat materialnych, pożar przyniósł ze sobą także ludzkie tragedie oraz dramatyczne sytuacje, które na zawsze zmieniły oblicze miasta.
Geneza i przebieg pożaru
Stryj był popularnym miejscem wypoczynku dla lwowskiego patrycjatu, który posiadał w mieście liczne wille. Niestety, 17 kwietnia 1886 roku miasto stało się ofiarą tragicznego pożaru. Jak informowały ówczesne gazety, przyczyną pożaru była lampa naftowa, która przewróciła się podczas tradycyjnego świniobicia. Ogień szybko rozprzestrzenił się z jednego domu na całą dzielnicę, a następnie ogarnął resztę miasta.
W ciągu jednej nocy oraz kolejnego dnia płomienie pochłonęły około tysiąca budynków, w tym wszystkie instytucje publiczne i obiekty użyteczności społecznej. Silny wiatr sprzyjał rozprzestrzenianiu się ognia, a nieodpowiednie wyposażenie lokalnej straży pożarnej uniemożliwiło skuteczne działania ratunkowe. Mieszkańcy, próbując ratować swoje życie i dobytek, szukali schronienia w kościele katolickim. Niestety, nadzieje te okazały się płonne – kiedy ogień dotarł do świątyni, konieczna była ewakuacja ludzi zgromadzonych wewnątrz. Tragiczny finał tej sytuacji miał miejsce, gdy zawaliła się wieża kościelna, grzebiąc pod sobą około dwudziestu osób.
Straty ludzkie i materialne
Pożar zniszczył nie tylko budynki mieszkalne i publiczne, ale także doprowadził do tragedii ludzkich. Zgony miały miejsce nie tylko wskutek bezpośredniego działania ognia. W murach płonącego więzienia udusiło się czternastu skazanych przed otwarciem cel. Straty materialne oszacowano na astronomiczną kwotę siedmiu milionów guldenów, z czego około trzech milionów stanowiły straty związane z samym zniszczeniem zabudowy.
Szczególnie dotknięta była społeczność żydowska, która w tym czasie obchodziła Paschę. W związku z religijnymi nakazami ortodoksyjni Żydzi nie mogli angażować się w prace mające na celu uratowanie mienia przed ogniem. W obliczu zagrożenia schronili się najpierw w synagodze, a później na pobliskich łąkach. Tam oddawali się modlitwie w nadziei na ocalenie.
Grabież i chaos po pożarze
Na wieść o wybuchu pożaru do Stryja przybyli okoliczni rusińscy chłopi. Niestety, ich intencje były dalekie od chęci niesienia pomocy. Wykorzystując zamieszanie spowodowane żywiołem, zaczęli rabować mienie mieszkańców. Dochodziło do licznych bójek między pogorzelcami a rabusiami, którzy usiłowali bronić swojego dobytku przed kradzieżą. Niektórzy chłopi włamywali się do składu win i zasypiali tam pijani; niestety wielu z nich również sta
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).